کتاب نقش هوش مصنوعی در فرایند رسیدگی دیوان کیفری بین المللی ، تألیف میلاد چکاو منتشر شد!
فهـرسـت مـطالـب
عنوان صفحه
پیشگفتار................................................................................................................................. 11
بخش اول: مفاهیم و مبانی نظری و جلوه های نقش هوش مصنوعی در دادرسی دیوان................ 13
فصل اول: مفاهیم و مبانی نظری.............................................................................................................................. 14
مبحث اول: مفاهیم پایه و سطوح هوش مصنوعی........................................................................................... 15
گفتار اول: مفهومشناسی هوش مصنوعی و انواع آن................................................................................. 16
بند اول: تعریف و ویژگیهای بنیادین هوش مصنوعی....................................................................... 16
بند دوم: اقسام هوش مصنوعی............................................................................................................... 18
بند سوم: زیرشاخههای فنی هوش مصنوعی........................................................................................ 20
گفتار دوم: سیر تاریخی و تحول هوش مصنوعی....................................................................................... 22
بند اول: دوره کلاسیک (۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰)............................................................................................. 22
بند دوم: دوره یادگیری ماشین (۱۹۸۰ تا ۲۰۱۰)............................................................................... 24
بند سوم: دوره یادگیری عمیق و هوش ترکیبی (۲۰۱۰ تاکنون).................................................... 26
مبحث دوم: مبانی حقوقی و ارتباط هوش مصنوعی با اصول دادرسی در دیوان کیفری بینالمللی...... 27
گفتار اول: جایگاه اصول دادرسی منصفانه در مواجهه با فناوریهای نوین.......................................... 28
بند اول: تأثیر هوش مصنوعی بر اصل برائت و بیطرفی قاضی........................................................ 28
بند دوم: حق محاکمه عادلانه در برابر تصمیمگیری الگوریتمی...................................................... 30
بند سوم: تساوی سلاحها و حق دفاع در برابر ابزارهای فناورانه....................................................... 31
گفتار دوم: ارزیابی ادله مبتنی بر هوش مصنوعی در پرتو ماده ۶۹ اساسنامه رم................................ 33
بند اول: مفهوم شواهد فناورانه و معیارهای قابلیت پذیرش............................................................. 33
بند دوم: چالشهای اعتمادپذیری و صحت ادله دیجیتال................................................................. 34
بند سوم: حدود اختیارات قاضی در سنجش شواهد تولیدشده با هوش مصنوعی........................ 36
مبحث سوم: چارچوب نظری تعامل فناوریهای نوین و نظام دادرسی قضایی.......................................... 37
گفتار اول: مبانی نظری تعامل فناوری و عدالت قضایی........................................................................... 38
بند اول: نظریه حقیقتیابی فناورمحور در فرآیند قضایی................................................................. 38
بند دوم: مشروعیت نهادی و اعتماد عمومی در استفاده از فناوری قضایی..................................... 39
بند سوم: تعادل میان سرعت، دقت و عدالت در دادرسی هوشمند.................................................. 41
گفتار دوم: الگوهای تطبیقی بهرهگیری از هوش مصنوعی در نظامهای قضایی................................. 42
بند اول: تجربه محاکم چین و ایالات متحده در استفاده از هوش مصنوعی قضایی.................... 43
بند دوم: ابتکارات اتحادیه اروپا در توسعه عدالت الکترونیک و قضای دیجیتال........................... 45
بند سوم: تحلیل تطبیقی درسهای آموختهشده و امکان انتقال به دیوان کیفری بینالمللی... 47
فصل دوم: جلوههای نقش هوش مصنوعی در دادرسی دیوان............................................................................. 50
مبحث اول: بهبود دقت، سرعت و کارایی فرآیندهای رسیدگی.................................................................... 50
گفتار اول: تحلیل حجم انبوه اسناد و مدارک دیجیتال........................................................................... 51
بند اول: طبقهبندی و اولویتبندی خودکار ادله................................................................................ 51
بند دوم: شناسایی الگوها و ارتباطات پنهان در دادهها....................................................................... 52
بند سوم: کاهش خطای انسانی در مدیریت پرونده............................................................................. 54
گفتار دوم: تسهیل کشف حقیقت در پروندههای پیچیده........................................................................ 55
بند اول: تحلیل شواهد جغرافیایی و زمانی........................................................................................... 55
بند دوم: پردازش شواهد تصویری و ویدئویی...................................................................................... 57
بند سوم: ردیابی مالی و شبکههای ارتباطی متهمان.......................................................................... 58
مبحث دوم: چالشهای حقوقی، اخلاقی و فنی بهرهگیری از هوش مصنوعی........................................... 59
گفتار اول: موانع حقوقی و انطباق با اصول دادرسی................................................................................. 60
بند اول: تضاد با اصل علنی بودن دادرسی و شفافیت......................................................................... 60
بند دوم: تهدید حق دفاع متهم و اصل تساوی سلاحها...................................................................... 61
بند سوم: مسئولیت ناشی از خطاهای الگوریتمی و فقدان پاسخگو................................................. 62
گفتار دوم: موانع اخلاقی و فنی.................................................................................................................... 63
بند اول: سوگیری الگوریتمی و تبعیض سیستماتیک........................................................................ 63
بند دوم: چالش حریم خصوصی و حفاظت از دادههای شخصی........................................................ 64
مبحث سوم: قابلیت پذیرش شواهد مبتنی بر هوش مصنوعی در دادگاه................................................... 65
گفتار اول: ارزیابی انطباق با ماده ۶۹ اساسنامه رم.................................................................................... 65
بند اول: معیار قابلیت اعتماد و صحت شواهد هوش مصنوعی.......................................................... 66
بند دوم: معیار انصاف و عدم نقض حقوق متهم................................................................................... 67
بند سوم: اختیارات قاضی در ارزیابی ارزش اثباتی.............................................................................. 68
گفتار دوم: تحلیل نمونههای موردی شواهد پیچیده دیجیتال.............................................................. 69
بند اول: پروندههای مرتبط با تحلیل دادههای مخابراتی................................................................... 69
بند دوم: پروندههای مرتبط با شواهد جمعآوری شده از شبکههای اجتماعی............................... 70
بند سوم: رویه قضایی دیوان در مواجهه با ادله دیجیتال نوین......................................................... 71
بخش دوم: الزامات، چالشها و راهکارهای بهرهگیری از هوش مصنوعی در فرایند رسیدگی دیوان کیفری بینالمللی 75
فصل نخست: الزامات حقوقی و نهادی استفاده از هوش مصنوعی در نظام دادرسی بینالمللی 76
مبحث اول: بسترهای حقوقی و سیاستی بهکارگیری هوش مصنوعی در دادرسی بینالمللی................ 77
گفتار اول: چارچوبهای بینالمللی حاکم بر فناوریهای نوین در عدالت کیفری.............................. 78
بند اول: مقررات و اسناد بینالمللی مرتبط با تحول دیجیتال در نظام عدالت.............................. 78
بند دوم: اصول حاکم بر بهرهگیری از فناوری در فرآیندهای کیفری............................................. 79
بند سوم: انطباق اصول دادرسی منصفانه با تحولات فناورانه........................................................... 80
گفتار دوم: الزامات سیاستی در سطح سازمانهای بینالمللی................................................................. 81
بند اول: نقش سازمان ملل متحد و شورای حقوق بشر در تنظیم مقررات هوش مصنوعی........ 81
بند دوم: سیاستهای دادهمحور و اخلاقی در نظامهای عدالت جهانی............................................ 83
بند سوم: ضرورت ایجاد چارچوبهای نظارتی و پاسخگویی فناورانه............................................... 85
مبحث دوم: ظرفیتها و نیازهای نهادی دیوان کیفری بینالمللی در مواجهه با فناوریهای نوین....... 86
گفتار اول: زیرساختهای فنی و سازمانی لازم برای ادغام هوش مصنوعی.......................................... 87
بند اول: نیاز به نظامهای دادهای استاندارد و بینالمللی................................................................... 87
بند دوم: ایجاد سامانههای تحلیل ادله دیجیتال در دیوان................................................................ 89
بند سوم: نهادینهسازی همکاری فناورانه میان دیوان و دولتها...................................................... 90
گفتار دوم: منابع انسانی و آموزش تخصصی در زمینه فناوری قضایی.................................................. 91
بند اول: ارتقای سواد فناورانه قضات و دادستانها............................................................................. 92
بند دوم: تشکیل کمیتههای تخصصی هوش مصنوعی در دیوان..................................................... 94
بند سوم: برنامههای آموزشی مشترک با دانشگاهها و مؤسسات فناوری حقوقی............................ 95
فصل دوم: چالش های حقوقی و اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند رسیدگی در دیوان و راهکارهای مقابله با آن 98
مبحث اول: تحلیل موانع ساختاری و نهادی در دیوان کیفری بینالمللی.................................................. 98
گفتار اول: چالشهای حقوقی و مقرراتی.................................................................................................... 99
بند اول: محدودیتهای ناشی از اساسنامه رم و مقررات آیین دادرسی.......................................... 99
بند دوم: تعارض با اصول سنتی حاکم بر ادله اثبات دعوی............................................................ 101
بند سوم: چالشهای حاکمیت داده و حریم خصوصی در سطح بینالمللی.................................. 103
گفتار دوم: موانع فنی و زیرساختی............................................................................................................ 104
بند اول: کمبود دادههای آموزشی متناسب با صلاحیت ذاتی دیوان............................................. 105
بند دوم: پیچیدگیهای زبانی و فرهنگی در پروندههای بینالمللی.............................................. 107
بند سوم: وابستگی به دولتها در تأمین داده و فناوری.................................................................. 108
مبحث دوم: بررسی ریسکهای مرتبط با حقوق متهمان و قضات............................................................. 110
گفتار اول: تهدیدهای بالقوه نسبت به دادرسی عادلانه......................................................................... 110
بند اول: خطر تحمیل بار اثبات اضافی بر متهم................................................................................ 111
بند دوم: تضعیف موقعیت دفاع در مواجهه با الگوریتمهای ناشناخته.......................................... 113
بند سوم: اختلال در توازن رسیدگی قضایی...................................................................................... 114
گفتار دوم: چالشهای مرتبط با نقش و اختیارات قضات....................................................................... 116
بند اول: کاهش استقلال قضایی در نتیجه اتکای بیش از حد به فناوری.................................... 117
بند دوم: مسئله تفویض اختیار به سیستمهای خودکار................................................................... 118
بند سوم: خطر شکلگیری اطمینان کاذب به نتایج هوش مصنوعی............................................ 120
نتیجهگیری و پیشنهادها........................................................................................................ 123
نتیجهگیری................................................................................................................................................................ 123
پیشنهادها................................................................................................................................................................... 126
منابع و مآخذ........................................................................................................................ 129
پیشگفتار
تحولات شتابان فناوری در دهههای اخیر، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی، بسیاری از بنیانهای سنتی نظامهای حقوقی را با پرسشهای نوینی مواجه ساخته است. آنچه زمانی صرفاً در قلمرو علوم رایانه و مهندسی قرار داشت، امروز به یکی از مهمترین موضوعات میانرشتهای در حقوق، اخلاق و سیاستگذاری عمومی تبدیل شده است. در این میان، نظام عدالت کیفری ـ بهویژه در سطح بینالمللی ـ از جمله حوزههایی است که بیش از پیش تحت تأثیر این تحولات قرار گرفته است؛ زیرا کشف حقیقت، ارزیابی ادله و تضمین دادرسی منصفانه در عصر دادههای دیجیتال و فناوریهای هوشمند با چالشها و فرصتهای بیسابقهای روبهرو شده است.دیوان کیفری بینالمللی بهعنوان مهمترین نهاد قضایی دائمی برای رسیدگی به شدیدترین جنایات بینالمللی، در مرکز این تحولات قرار دارد. پیچیدگی پروندههای این دیوان، گستره جغرافیایی جرایم مورد رسیدگی، حجم عظیم دادهها و اسناد، و اتکای روزافزون به شواهد دیجیتال، همگی زمینهای را فراهم کردهاند که در آن فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، میتوانند نقش مهمی در ارتقای کارآمدی فرآیندهای قضایی ایفا کنند. از تحلیل حجم گسترده دادهها و اسناد گرفته تا کشف الگوهای پنهان در اطلاعات و مدیریت شواهد دیجیتال، ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی ظرفیت آن را دارند که فرآیندهای تحقیق و رسیدگی را سریعتر، دقیقتر و نظاممندتر سازند.با این حال، بهرهگیری از چنین فناوریهایی در حوزهای حساس همچون عدالت کیفری بینالمللی، صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه پرسشی عمیق در خصوص نسبت میان فناوری و اصول بنیادین حقوقی را مطرح میکند. استفاده از الگوریتمها در تحلیل دادهها یا ارزیابی شواهد، موضوعاتی همچون شفافیت تصمیمگیری، سوگیری الگوریتمی، حفظ حریم خصوصی، استقلال قضایی و حق دفاع متهمان را بهطور جدی در کانون توجه قرار داده است. افزون بر این، ظهور فناوریهایی نظیر «دیپفیک» که قادرند تصاویر و صداهای واقعنما اما جعلی تولید کنند، چالش تازهای برای اصالت و قابلیت اعتماد ادله دیجیتال در فرآیندهای قضایی ایجاد کرده است؛ چالشی که میتواند مستقیماً بر مشروعیت آرای قضایی و اعتماد عمومی به عدالت بینالمللی تأثیر بگذارد.
پژوهش حاضر در چنین بستری شکل گرفته است و میکوشد با رویکردی تحلیلی و میانرشتهای، نقش، ظرفیتها و چالشهای هوش مصنوعی در فرآیند رسیدگی دیوان کیفری بینالمللی را بررسی کند. هدف اصلی این اثر آن است که ضمن تبیین کارکردهای بالقوه این فناوری در ارتقای کارآمدی و دقت رسیدگیهای قضایی، مخاطرات حقوقی و اخلاقی آن را نیز مورد توجه قرار دهد و راهکارهایی برای استفاده مسئولانه، شفاف و منطبق با اصول دادرسی منصفانه ارائه کند.بدیهی است که فناوری به خودی خود نه ضامن عدالت است و نه تهدیدی اجتنابناپذیر برای آن؛ بلکه نحوه تنظیمگری، نظارت و بهکارگیری آن در چارچوب اصول حقوقی است که میتواند مسیر آینده عدالت کیفری را تعیین کند. از این رو، بررسی نسبت میان هوش مصنوعی و عدالت کیفری بینالمللی صرفاً یک بحث نظری نیست، بلکه گامی ضروری برای آمادهسازی نهادهای قضایی در برابر تحولات عمیق عصر دیجیتال به شمار میآید.امید است این پژوهش بتواند گامی هرچند کوچک در جهت توسعه ادبیات علمی مربوط به پیوند میان حقوق بینالملل کیفری و فناوریهای نوین بردارد و زمینهای برای گفتوگوهای علمی بیشتر میان حقوقدانان، متخصصان فناوری و سیاستگذاران فراهم آورد؛ گفتوگوهایی که در نهایت به تقویت عدالت، شفافیت و اعتماد در نظام عدالت کیفری بینالمللی منتهی شود.
جستجوی نسخه الکترونیکی
رزومه علمی مولف:
((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))
جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.
جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.
((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...
با افتخار اعلام میشود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانونیار با بهرهگیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقهمندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.
اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، میتوانید با سپردن مراحل آمادهسازی، اخذ مجوز، صفحهآرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشهها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانونیار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشهها و دستاوردهای علمیتان را ماندگار کنید.
همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا میشود.
کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانونیار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:
(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)
| (04:50) 1405/06/19 | 18 بازدید |