کتاب تحولات حقوق معاهدات در رویه قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری، تألیف دکتر دلنیا یزدانی-محمدرضا نجفی منتشر شد!

مقدمه

معاهدات، ستون فقرات نظم حقوقی بین‌المللی معاصر را تشکیل می‌دهند. بخش عمده‌ای از تعهدات، همکاری‌ها و ترتیبات حقوقی میان دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، در قالب معاهدات صورت‌بندی می‌شود و از همین رهگذر، حقوق بین‌الملل از سطحی صرفاً عرفی و پراکنده، به نظمی نسبتاً منسجم، پیش‌بینی‌پذیر و قابل اجرا نزدیک می‌شود. در جهان امروز، از معاهدات مرزی و امنیتی گرفته تا اسناد زیست‌محیطی، حقوق بشری، اقتصادی و فنی، همگی نشان می‌دهند که معاهده نه فقط یک ابزار حقوقی، بلکه یکی از اصلی‌ترین سازوکارهای تنظیم روابط بین‌المللی است (Aust, 2013, pp. 1–4; Shaw, 2021, pp. 671–676).

با این همه، اهمیت حقوق معاهدات صرفاً در کثرت کاربرد آن خلاصه نمی‌شود. این شاخه از حقوق بین‌الملل، به‌گونه‌ای خاص در نقطه تلاقی چند مسئله بنیادین قرار دارد: حاکمیت دولت‌ها، اصل رضایت، ثبات تعهدات، لزوم تفسیر پویا، و ضرورت انطباق قواعد حقوقی با تحولات نظام بین‌المللی. از یک سو، حقوق معاهدات بر این فرض کلاسیک استوار است که دولت‌ها تنها در حدود رضایت خود ملتزم می‌شوند؛ و از سوی دیگر، تحولات جامعه بین‌المللی و پیچیدگی روابط فراملی، اقتضا می‌کند که معاهدات در بستری فراتر از اراده لحظه‌ای طرف‌ها و در پرتو هدف، موضوع و کارکرد آن‌ها فهم و اجرا شوند (McNair, 1961, pp. 3–11; Villiger, 2009, pp. 21–29). همین تنش میان رضایت و کارآمدی، ثبات و تحول، و متن و زمینه، حقوق معاهدات را به یکی از پویاترین عرصه‌های حقوق بین‌الملل عمومی بدل ساخته است.

در ادبیات حقوقی، کنوانسیون وین ۱۹۶۹ درباره حقوق معاهدات بی‌تردید مهم‌ترین چارچوب مدون برای مطالعه این حوزه به شمار می‌آید. این کنوانسیون با تنظیم قواعد مربوط به انعقاد، اعتبار، تفسیر، اصلاح، تعلیق و خاتمه معاهدات، سهمی تعیین‌کننده در نظام‌مند کردن حقوق معاهدات ایفا کرده است (Dörr & Schmalenbach, 2018, pp. 1–7). با این حال، مطالعه حقوق معاهدات تنها از خلال مواد کنوانسیون وین، هرچند ضروری، کافی نیست. بسیاری از مفاهیم کلیدی این حوزه، صرفاً با مراجعه به متن مواد روشن نمی‌شوند و نیازمند فهمی تفسیری و کاربردی‌اند. افزون بر این، در موارد متعدد، مفاد کنوانسیون وین خود بازتاب‌دهنده یا متأثر از رویه بین‌المللی‌اند و تکوین و تحول معنای آن‌ها در تعامل میان متن، عرف و رویه قضایی شکل گرفته است (Gardiner, 2015, pp. 9–15; Crawford, 2019, pp. 363–366).ساختار کتاب نیز بر همین مبنا تنظیم شده است. پس از تبیین کلیات و چارچوب نظری، مباحث مربوط به مفهوم معاهده و اصل رضایت دولت‌ها بررسی می‌شود. سپس اصول تفسیر معاهدات و به‌طور خاص، گرایش‌های تفسیری دیوان، از جمله تفسیر تکاملی، تحلیل می‌گردد. در ادامه، آثار معاهدات، مسئله تعارض تعهدات، و سرانجام، بطلان، خاتمه و تعلیق معاهدات در پرتو رویه دیوان مطالعه می‌شود. فصل پایانی نیز به جمع‌بندی یافته‌ها و ارزیابی جایگاه دیوان در تحول حقوق معاهدات اختصاص دارد. این ترتیب، علاوه بر حفظ انسجام منطقی مباحث، امکان آن را فراهم می‌آورد که خواننده از مفاهیم پایه به‌سوی مسائل پیچیده‌تر حرکت کند و در پایان، تصویری منسجم از نقش دیوان در این حوزه به دست آورد.

در نهایت، کتاب حاضر بر این باور استوار است که حقوق معاهدات صرفاً مجموعه‌ای از قواعد فنی درباره اسناد بین‌المللی نیست، بلکه عرصه‌ای بنیادین برای فهم ساختار کلی حقوق بین‌الملل است. در این حوزه، می‌توان به‌وضوح مشاهده کرد که چگونه اراده دولت‌ها، ضرورت همکاری بین‌المللی، اقتضائات تفسیری و ملاحظات نظم عمومی جهانی، در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و گاه در تنش با یکدیگر، به شکل‌گیری پاسخ‌های حقوقی می‌انجامند. مطالعه رویه دیوان بین‌المللی دادگستری در این زمینه، تنها مطالعه چند رأی قضایی نیست؛ بلکه مطالعه نحوه اندیشیدن حقوق بین‌الملل درباره تعهد، تفسیر و ثبات در جهانی متحول است. از این‌رو، امید می‌رود که این اثر بتواند هم به‌عنوان مدخلی آموزشی و هم به‌مثابه متنی پژوهشی، در فهم دقیق‌تر تحولات حقوق معاهدات سودمند واقع شود.

رزومه علمی مولف: 

((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))

جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.

جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.

((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...

با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است.  بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند. 

اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.

همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.

کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید. 

جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:

 (واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526)  (واحد مشاوره 09196748625)