فهرست مطالب
پیشگفتار. 11
فصل اول.. 15
کلیات... 15
بخش اول: شناخت جرم از نظر مبانی حقوقی.. 15
بخش دوم: رابطه حقوقی جرم با گناه. 16
بخش سوم: بررسی فقهی و تحلیل اقسام جرم. 35
بخش چهارم: بررسی فقهی و حقوقی مسئولیت... 36
بند اول: مسئولیت در فقه و حقوق.. 36
بخش پنجم: فرق بین جرم جزائی با شبه جرم مدنی.. 39
فصل دوم. 43
بررسی ارکان، تاریخچه و مبانی سن مسئولیت کیفری.. 43
بخش اول: بررسی و شناخت مسئولیت کیفری.. 43
بخش دوم: فاکتورها و ارکان مسئولیت کیفری.. 46
بند اول: قدرت تشخیص.... 46
بند دوم: آزادی اراده. 50
بخش سوم: اصول و مبانی مسئولیت کیفری.. 52
بند اول: نظریه های اصلی راجع به اراده ی ارتکاب جرم. 52
بخش چهارم: بررسی و شناخت اقسام تقصیر. 59
بخش پنجم: سیر تحولات مسئولیت کیفری در ادوار مختلف تاریخ.. 62
بند اول: نگرشی بر نظام های دادگستری در ادوار تاریخی.. 62
بند دوم: دورهی نظام دادگستری خصوصی با ویژگی های خاص.... 65
بخش ششم: محدودیت سنّی مسئولیت کیفری از نظر جرم شناسی.. 68
بند اول: دوره طفولیت... 69
بند دوم: دوره نوجوانی.. 70
بند سوم: دوره جواني.. 73
بند چهارم: دوره بزرگسالي.. 74
بند پنجم: دوره كهن سالي.. 75
بخش هفتم: نگرشی بر شرایط مسئولیت کیفری گذر تاریخ.. 76
بند اول: شرایط مسئولیت کیفری در ادوار و مکاتب تاریخی.. 76
بند دوم: شرایط مسئولیت کیفری در مکتب کلاسیک... 79
بند سوم: شرایط مسئولیت کیفری در مکتب نئوکلاسیک... 81
بند چهارم: شرایط مسئولیت کیفری در مکتب تحققی.. 83
بند پنجم: شرایط سن مسئولیت کیفری در مذاهب و ادیان.. 85
بند ششم: شرایط مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامي.. 88
فصل سوم. 93
تحلیل مبانی مسئولیت کیفری و رابطه آن با بلوغ شرعی در اسلام. 93
بخش اول: ضرورت تفکیک بین مسئولیت کیفری و سن بلوغ کیفری.. 93
بخش دوم: مبانی شرعی سن مسئولیت کیفری از نظر اسلام. 96
بند اول: سن مسئولیت کیفری از منظر قرآن کریم.. 97
بند دوم: سن مسئولیت کیفری در سنت نبوی.. 99
بند سوم: سن مسئولیت کیفری در احادیث امامان معصوم علیهم السلام. 100
فصل چهارم. 111
بررسی سن مسئولیت کیفری با مداقه در مقررات قانونی.. 111
بخش اول: محدوده سنی مسئولیت کیفری از نظر مقررات داخلی.. 111
بخش دوم: مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی.. 115
بخش سوم: عوامل رافع مسئولیت کیفری در قوانین داخلی ایران.. 116
بخش چهارم: سن مسئولیت کیفری از نظر مقررات و اسناد بین المللی.. 119
فصل پنجم. 121
رابطه بلوغ شرعی یا بلوغ کیفری با نگاهی به آیات و روایات... 121
بخش اول: بلوغ شرعی و رابطه آن با مسئولیت کیفری.. 121
بخش دوم: موضوعیت سن در تحقق مسئولیت کیفری از منظر روایات... 127
بخش سوم: نقد و ارزیابی ادله قائلین به موضوعیت سن بلوغ در فقه اهل سنت... 133
بخش چهارم: سن بلوغ در قرآن و فقه شیعه و بررسی موضوعیت آن.. 135
بخش پنجم: بررسی آیات قرآن و روایات در رابطه با سن بلوغ و مسئولیت شخص.... 141
منابع و مآخذ. 151
پیشگفتار
مقصود از سن مسئولیت کیفری، سنی است که طفل تا قبل از رسیدن به آن، مطلقاً از مسئولیت کیفری مبری بوده و نمی توان با او برخورد جزایی نمود. بلوغ و مسئولیت کیفری از مباحث مطرح در حقوق جزا بوده که به بررسی مسئولیت کیفری و شرایط تحقق بلوغ میپردازد. مسئولیت کیفری اشخاص در قانون مجازات عمومی موکول به تحقق دو شرط تمییز و بلوغ است. در قانون مجازات اسلامی در مفهوم بلوغ قانونی به کیفیت تشخیص حسن و قبح امور توسط نوجوان به طور اختصاصی توجهی نشده است؛ عدهای عقیده دارند با توجه به شرایط خاص امکان دارد با تصویب قانون بتوان در کلیهی جرایم تعزیری ارتکابی (نه جرایم حدی و قصاصی) سن دیگری را درنظر گرفت. اصولا اطفال در سنین کودکی دارای مسئولیت کیفری نیستند و جوان تر از آن به نظر می آیند که بتوانند مسئولیت عدم رعایت قوانین را بر عهده گیرند. این مسئله بارها در کنفدراسیون حقوق کودک عنوان شده و از کشورهای عضو خواسته شده است که سنی را برای اطفال مشخص کنند که پایین تر از آن کودک دیگر مشمول قانون مجازات کیفری نباشد. البته در کنفدراسیون سن خاصی مقرر نشده است. در اصل یک کنفدراسیون قید شده که تا قبل از 18 سالگی فرد هنوز کودک است اما کشورها این اختیار را دارند که بر اساس قوانین خود سن قانونی مشخص کنند. در مورد اعدام باید این نکته را یاد آور شد که اعدام کودکان زیر 18 سال ممنوع است.با تمامی این اوصاف کودکان در انجام جرم حتی در زیر سن 18 سال آزاد نسیتند بلکه فقط در مورد آنها تمهیدات خاصی پیش بینی شده است. اصولاً رسیدن به سن خاصی و خاتمه آن و متعاقباً برخورداری از حقوق یا تکالیفی که به لحاظ اجتماعی بر ذمه فرد مستقر گردد مستلزم مشاهدات تجربی و علمی است که ثابت نماید فرد به اندازه ای از رشد عقلی یا دماغی دست یافته که می تواند مخاطب امر و نهی قانونگذار و طرف حق و تکلیف قرار گیرد. سن مسئولیت کیفری در ایران برای پسران 15 سال و برای دختران 9 سال قمری می باشد و چنانچه دختربچه یا پسر بچه ای مرتکب جرم شود با او همانند بزرگسالان رفتار می شود. قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ تغییرات قابل توجهی را در رابطه با حداقل سن مسئولیت کیفری به وجود آورده است. این امر از یک سو به دلیل کاستی های قانون سابق و از سوی دیگر تحت تأثیر توصیه های مراجع بین المللی و نیز دستاوردهای حاصل از مطالعات تطبیقی در حوزه عدالت کیفری اطفال بوده است. هنگامی که قانونگذار، سنی را به عنوان حداقل سن مسئولیت کیفری مشخص می کند، به طور ضمنی این پیام را منتقل می کند که از دید وی، کودک در این سن به آن حد از بلوغ عاطفی، روانی و ذهنی رسیده است که بتواند مسئول رفتارهای خود پنداشته شود (خلاصه گزارش سازمان بین المللی اصلاحات کیفری، ۲۰۱۳، ص15). به این ترتیب روشن است که تعیین حداقل سن مسئولیت کیفری باید با در نظر گرفتن واقعیت های رشد ذهنی و روانی کودکان انجام شود. در واقع اقدام برای تعیین سنی مناسب برای مسئولیت کیفری، تکاپویی است برای رسیدن به پاسخ صحیح در این مورد که کودک در چه سنی طبیعت عملی که انجام داده است را به طور کامل درک می کند و در نتیجه این قابلیت را دارد که مسئولیت ناشی از آن را بپذیرد (دلماژ، ۲۰۱۳). قانونگذار این کار را به نحوی بسیط انجام داده و مقرر کرده بود که افراد تا قبل از رسیدن به سن بلوغ، فاقد مسئولیت کیفری و پس از آن دارای مسئولیت کیفری کامل هستند. به این ترتیب با تبعیت از شیوه دفعی و یک باره در تحقق مسئولیت کیفری اطفال، مرز بین حداقل سن مسئولیت کیفری و سن بلوغ کیفری را در آمیخته و هر دو را یکسان انگاشته بود. توضــیح آنکه، به طـور کلی دو نوع نظام مسئـولیت کیفری برای اطفال در کشورهای مختلف وجود دارد. در گونه ی نخست، مسئولیت کیفری اطفال، به یکباره کامل می شــود. به این ترتیـب که فرد تا سن مشخصــی که قانون مقـررمی کند، کودک محســوب می شود و فاقـد هر گــونه مسئولیت کیفــری است و به محـض گذر از آن سن، بزرگســال محسوب می شود و مسئولیت کیفری کامل پیدا می کند. قانون مجازات اسلامی سابق از چنین نظامی تبعیت کرده بود زیرا اطفال تا رسیدن به سن بلوغ فاقد مسئولیت کیفری بودند و پس از آن، مسئولیت کیفری کامل پیدا می کردند و در این مورد تفاوتی بین مجازات های تعزیری و غیر آن ها وجود نداشت. گونه دیگر آن است که مسئولیت کیفری به تدریج کامل می شود. به این ترتیب که تا یک سن مشخص، فرد مطلقاً فاقد مسئولیت کیفری است و هیچ گونه واکنش کیفری در مقابل جرم ارتکابی وی نشان داده نمی شود. سپس وارد دوران مسئولیت کیفری تخفیف یافته می شود. به این معنا که در مقابل جرایم ارتکابی توسط وی، واکنش کیفری خفیف تری در مقایسه با بزرگسالان مرتکب جرم مشابه نشان داده می شود. با گذار از این مرحله نیز فرد وارد دوران مسئولیت کیفری کامل می شود، یعنی بزرگسال تلقی شده و واکنش کیفری نسبت به وی نیز همانند یک بزرگسال خواهد بود.
جستجوی نسخه الکترونیکی
رزومه علمی مولف:
((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))
جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.
جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.
((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))
لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...
با افتخار اعلام میشود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانونیار با بهرهگیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقهمندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.
اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، میتوانید با سپردن مراحل آمادهسازی، اخذ مجوز، صفحهآرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشهها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانونیار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشهها و دستاوردهای علمیتان را ماندگار کنید.
همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا میشود.
کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانونیار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:
(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)
