کتاب ابعاد بازدارنده رشد بانکداری اسلامی، تألیف آریا عزیزی منتشر شد!
فهرست مطالب
بخش اول: بررسی و مفهوم بانک و بانکداری.. 22
بخش دوم: تفکیک و تمایز بین بانک مرکزی با سایر بانک ها 24
بند دوم: تحلیل و بررسی تاریخچه بانکداری در ایران.. 29
بخش چهارم: تحلیل اوصاف حقوقی بانکداری اسلامی.. 32
بند اول: مفهوم بانک داری اسلامی در ایران.. 33
بند دوم: وجوه افتراق بانکداری اسلامی و بانکداری متعارف.. 34
بند سوم: اهداف و ویژگی های بانکداری اسلامی.. 36
بخش پنجم: تحلیل و تفسیر اقتصادی اصول و جوانب بانکداری اسلامی.. 40
بند دوم: اصل بازرگان بودن بانک اسلامی.. 41
تحلیل حقوقی ابعاد خصایص و ويژگی های بانکداری اسلامی در عرصه جهانی.. 45
بخش اول: تفسیر حقوقی واسطه گري مالي.. 48
بخش دوم: شناخت ارکان و ويژگی های اختصاصی بانکداری اسلامی.. 52
بند اول: تفسیر و تسهيم ريسك تر نظام بانکی و اقتصادی.. 52
بند دوم: ضرورت بر بهره وري در برابر تأكيد بر شايستگي اعتباري.. 53
بند سوم: ضرورت بر وجود و رعایت ابعاد اخلاقي.. 53
بند اول: اندازه يا حجم دارايي به عنوان یک متغیر مهم در نظام بانکی.. 56
بند دوم: تحلیل شاخص هاي مالي.. 58
بند سوم: تحلیل حقوقی سود بر روي دارايي ها 61
بند چهارم: بازدهي سود بر روي سرمايه. 61
بند پنجم: فعاليت هاي تأمين مالي.. 62
بخش چهارم: روش هاي تأمين مالي و انواع و اقسام آن ها در راستای تامین بودجه. 62
بند اول: بررسی و شناخت انواع روش های تامین مالی.. 64
بند دوم: مهمترین روش های تجارت متقابل.. 72
بخش پنجم: امکانـات و ظرفیت بانک هـای اسـلامی بـرای مشارکت در توسـعه. 73
بخش ششم: ضـرورت تحـول ابـزارهای تأمین مـالی در بانـکداری اسـلامی.. 79
شناخت فاکتورها و عوامل بازدارنده رشد بانکداری اسلامی بدون ربا در نظام بانکداری کنونی.. 83
بخش اول: جایگاه و نقش بانک و بانکداری در اقتصاد جامعه. 83
بخش دوم: ورود مؤسـسات بانـکی غـربی به دنیـای اسـلام. 84
بخش سوم: بررسی شبهات ربای بانکی و تحلیل بانکداری اسلامی در ایران.. 86
بند دوم: اختصاص ربا به زیاده در قرض های مصرفی.. 88
بخش چهارم: نقاط ضعف بهره در نظام اقتصادی.. 90
بند اول: ظلم اقتصادي و بهره كشي از كار ديگران.. 90
بند دوم: مخالفت با موازين عقل و شرع. 90
بند سوم: ایجاد بي ثباتي اقتصادي.. 91
بند چهارم: بي عدالتي درتوزيع درآمد و افزايش اختلاف طبقاتي.. 91
بند پنجم: محدوديت رفاه به طبقه سرمايه دار. 92
بخش پنجم: مهندسی و ابزارهای مالی اسلامی.. 92
بند اول: اصول زيربنايي سيستم مالي اسلامي و انواع عقود اسلامی.. 93
بند دوم: تحلیل حقوقی عقود مبادله اي.. 98
بند سوم: ارتباط بين توسعه ابزارهاي مالي اسلامي و توسعه اقتصاد. 101
بند چهارم: تبدیل به اوراق بهادار کردن داراییها 102
بند پنجم: چهارچوب ساختاری مطلوب.. 106
بخش ششم:گرایش بانکداری اسلامی به بانکداری یونیورسال با بانکداری اسلامی.. 113
بند اول: بانکداری اسلامی در عمل.. 114
بخش هفتم: مفهوم استقلال و انواع آن در بانک های مرکزی.. 121
بند دوم: جنبه های عملی موضوع. 122
بند سوم: اهداف بانک های مرکزی مستقل.. 122
بند چهارم: محدودیت اعطای وام به دولت... 123
بند پنجم: محدودیت استفاده از ابزارهای سیاست پولی.. 124
بند ششم: پدیده تورم و استقلال بانک مرکزی.. 124
بند هفتم: نظام هدف گذاری تورم. 125
بند هشتم: بررسی معیارهای کمی در استقلال بانک مرکزی.. 126
بند نهم: مالکیت و اداره بانکها 126
بند دهم: تسهیلات تکلیفی و تبصرهای.. 127
بند یازدهم: توزیع بخشی اعتبارات و سیاست های تکلیفی نرخ سود. 128
بخش هشتم: چارچوب نظارت بر روند صعود بانکداری اسلامی.. 128
بند دوم: صوري بودن برخي از معاملات.. 131
بند سوم: نظارت بانک مرکزی.. 131
بخش نهم: چارچوب قانونی و حقوقی مناسب در راستای رسیدن به نظام بانکی کارآمد اسلامی و نوین.. 133
بند دوم: ملاحظات فقهی و شرعی.. 135
بند سوم: پیچیده بودن قوانین و مقررات.. 136
بند چهارم: شبه ربوي بودن معاملات بانكي.. 136
بخش دهم: مشکلات عملیاتی موجود. 138
بند اول: عدم اجرای مشارکت در سود و زیان.. 139
بند دوم: الگوهای حسابداری.. 139
بند سوم: جریمه و خسارت تأخیر تأدیه. 140
بند پنجم: مدیریت ریسگ و مدیریت نقدینگی.. 140
بند ششم: آموزش تحقیق و توسعه. 142
بخش یازدهم: پیشینه علمی و تحقیقاتی در راستای دستیابی به سیستم بانکداری اسلامی.. 142
پیشگفتار
آغاز بانکداری اسلامی به دغدغه یکی از کشورهای غرب در مورد رواج گسترده بانکداری ربوی بر می گردد که در نتیجه آن شهید محمدباقر صدر در این باره تحقیقات جامعی بعمل آورد. علت طرح موضوع هم این بود که مسلمانان استقبال چندانی از تودیع پول در بانکداری ربوی نداشتند و سرمایه های خود را به طور معمول در این بانک ها سپرده گذاری نمی کردند. شهید صدر دو بحث در ایجاد بانکداری غیرربوی بیان داشت : اول اینکه در اساس و به طور پایه ای ، بانکداری چگونه اسلامی می شود، و دوم اینکه چه کنیم تا در صورت عدم تغییر وضع موجود، نوعی بانکداری رواج یابد که لااقل شبهه ربوی نداشته باشد، یعنی از اساس و بنیان، بانکداری اسلامی مطرح نشود که با مشی حکومت مطابق نباشد، بلکه به گونه ای باشد که بتوان با حفظ شیوه بانکداری متعارف فعلی (ربوی) و حذف نقاط منفی آن (ربوی بودن) از طریق استناد به فتاوای مشهور و همچنین حفظ نقاط قوت این بانکداری همانند نقل و انتقال پول به اصلاح آن پرداخت. شهید صدر روش دوم را پیشنهاد کرد؛ وی اجرای روش اول را که شامل ایجاد تغییرات اساسی در ساختار و بنیان بانکداری است به دلیل نبود شرایط کافی، مناسب ندانسته و بنابراین بانکداری بدون ربا را مطرح می کرد. این نوع نظام بانکداری بدون ربا ریشه در ایدئولوژی و ارزش های اقتصاد اسلامی دارد و تحقق آن مستلزم استقرار عدالت اقتصادی و اجتماعی و نیز توزیع عادلانه درآمد و ثروت در جامعه است. بنابراین، منظور از بانکداری اسلامی نوعی سیستم بانکداری است که مبتنی بر قوانین اسلامی و نظریات اقتصاددانان و کارشناسان علوم بانکی و علمای اسلام است. اگر مولفه های اصلی بانکداری اسلامی را حذف ربا از تمامي عملیات بانکی و انطباق عملیات بانکی با موازین شرعی بدانیم، اساس بانکداری اسلامی، تسهیم سود، مشخص بودن مسیر مصرف منابع و نظارت بر عملیات بانکی خواهند بود. براین اساس، در بانکداری سنتی (ربوی) بین بانک و مشتری و گیرنده تسهیلات یک رابطه مستقیم وجود دارد و بواسطه وجود همین رابطه مستقیم، رابطه دائن و مدیون بوجود می آید، اما در بانکداری اسلامی وجوه سپرده گذاران طبق موازین شرعی و حقوقی و درقالب عقود معین سرمایه گذاری می شود. در مبحث بانکداری اسلامی موضوع سود و حداقل سود مورد انتظار پیش کشیده می شود که با ربا (بهره)، به معنی دریافت هر مبلغ اضافه بر روی دین مشروط بر اینکه قبلاً شرط شده باشد، تفاوت هایی اساسی دارد، از جمله اینکه: سود با توافق طرفین تعیین و به نسبت های مورد توافق پرداخت می شود، ولی ربا از طرف وام دهنده (دائن) تعیین و به هر نرخ یا نرخ های ثابت از قبل تعیین شده، پرداخت می گردد. سود قبل از تحقق حالت التزام دارد و پس از تحقق حالت الزام، ولی ربا بر ذمه وام گیرنده (مدیون) بوده و پرداخت آن در هر حالتی الزامی است. سود *** نظام بانکداری بدون ربا ریشه در ایدئولوژی و ارزش های اقتصاد اسلامی دارد و تحقق آن مستلزم استقرار عدالت اقتصادی و اجتماعی و نیز توزیع عادلانه درآمد و ثروت در جامعه است. اساس بانکداری اسلامی، تسهیم سود، مشخص بودن مسیر مصرف منابع و نظارت بر عملیات بانکی است. حاصل بهره وری از عوامل تولید، بالاخص عامل کار و سرمایه است، ولی ربا حاصل بهره وری از سرمایه (دارایی های نقدی) است و صاحب سرمایه در تحقق آن مشارکت مستقیم ندارد. سود مستند و مجوز شرعی دارد و از لحاظ حقوقی و اقتصادی قابل توجیه است، ولی ربا مستند و مجوز شرعی ندارد و از لحاظ حقوقی و اقتصادی قابل توجیه نیست. ازطرفی بانکداری اسلامی برخلاف دیدگاه سایر موسسات مالی که هرگز ارتباط بین بانکداری واصول اخلاقی را نپذیرفته اند، پایبند به اصول اخلاقی است. توجه به اوضاع مشتریان ووضعیت های موجود در نحوه رفتار با مشتری ازویژگی های این نظام است. بنابراین تعریف، بانک اسلامی پول های مشتریان خودرا بدون تعهدمستقیم یاغیر مستقیم به پرداخت پاداش ثابت به سپرده های آنها دریافت می کند اما بازپرداخت اصل سپرده ها را به هنگام درخواست مشتری تضمین می کند. بانک اسلامی، وجوه نزد خود را(بدون وام دادن بابهره)در فعالیت های تجاری وسرمایه گذاری به کارمی گیرد (یعنی براساس مشارکت درسود)ودر صورتی که فعالیت موردنظرزیان کندبانک نیز همانند سایر شرکاء در زیان سهیم خواهد شد. برای تکمیل تعریف بانک اسلامی لازم است شرط دیگری به شرط عدم معامله با بهره(ربا) اضافه نمود. و آن التزام به اصول شریعت اسلامی در تمام فعالیت ها و معاملات(و به دنبال آن عدم به کار گیری منابع مالی در فعالیت های غیر مشروع) و التزام به مقاصد شریعت در تأمین منابع و مصالح جامعه اسلامی می باشد. بنابراین بانک اسلامی منابع مالی خود را به بهترین فعالیت های ممکن تخصیص داده و برمبنای ارزش های اخلاقی واصول شرعی برای تأمین منافع فردی (در ضمن مصالح اجتماعی) به مشتریان خود مشاوره میِ دهد. ناگفته پیداست که این تعریف از بانک اسلامی(که در آن عدم کاربرد بهره شرط ضروری وعمل به شریعت شرط کافی است) مسئولیت سنگینی به دوش این مؤسسه می افکند ، خصوصاً درشرایط امروزی کشورهای اسلامی که در تمام زمینه های تولیدی و تأمین مالی لازم است منابع خود را به طور کامل و با بیشترین کارآیی به کار گیرند، تا بتوانند در فرایند توسعه و زدودن فقر به موفقیت دست یابند اهداف نظام بانکی در چارچوب چنین قانونی اینگونه عنوان شده اند : - استقرار نظام پولی و اعتباری بر مبنای حق و عدل (با ضوابط اسلامی) به منظور تنظیم گردش صحیح پول و اعتبار در جهت سلامت ورشد اقتصادی کشور - فعالیت در جهت تحقق هدف ها وسیاست ها و برنامه های اقتصادی دولت باابزارهای پولی و اعتباری -ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش تعاون عمومی و قرض الحسنه از طریق جذب و جلب وجوه آزاد، اندوخته ها، پس اندازها، سپرده ها و بسیج و تجهیز آنها برای تامین شرایط و امکانات کار و سرمایه گذاری - حفظ ارزش پول و ایجاد تعادل در موازنه پرداخت ها و تسهیل مبادلات بازرگانی - تسهیل در امور پرداخت ها و دریافت ها و مبادلات و معاملات و سایر خدمات که به موجب قانون بر عهده بانک گذاشته می شود. رشد سریع بانکداری اسلامی اخیراً در ادبیات اقتصادی مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. در حالی که ادبیات بالغ اقتصادی نشان داده است که توسعه مالی عموماً به رشد اقتصادی کمک می کند، این سؤال که آیا این امر در مورد پیشرفت بانکداری اسلامی نیز صدق می کند یا خیر، تاکنون پاسخی داده نشده است. بانک ها به عنوان موسسات مالی در یک جامعه نقش تعین کننده ای را در گردش پول و ثروت دارند و از جایگاه ویژه ای در اقتصاد هر کشوری برخوردارند. فعالیت مثبت و موثر بانکها می تواند در رشد بخشهای اقتصادی و افزایش تولیدات در هر بخش و یا شکوفایی دربرخی زمینه های اقتصادی اثرات مهمی را بر جای گذارد. در جهان امروز قسمت عمده مبادلات پولی به وسیله بانکها انجام می پذیرد. اداره امور زندگی مردم و همچنین اداره امور اقتصادی کشورها مستلزم وجود بانکهاست.
در کشورهای اسلامی ، بسیاری از آنها فقیر و همچنین توسعه یافته نیستند، بخش بزرگی از جمعیت مسلمان به خدمات بانکی کافی دسترسی ندارند- غالباً به این دلیل که مسلمانان مومن تمایلی ندارند پس انداز خود را در یک سیستم مالی سنتی که خلاف اصول مذهبی آنها است، قرار دهند. بانک های اسلامی به دنبال ارائه خدمات مالی به روشی هستند که با آموزه های اسلامی سازگار باشد اگر بانکهای اسلامی بتوانند از آن مشتری بالقوه مسلمان استفاده کنند، می تواند توسعه اقتصادی در این کشورها را تسریع کند. پنج دهه پیش، بانکداری اسلامی در دهه 1960 در مصر در مقیاس متوسط پدید آمد و شکافی را در سیستم بانکی متناسب با نیازهای متدینین پدید آورد. گسترش بانكداري اسلامي در سراسر جهان از زمان تولد آن، به ويژه در دو دهه گذشته شايع بوده است. همانطور که توسط Imam و Kpodar (2013) نشان داده شده است، چنین گسترش هایی صورت گرفته است به ویژه، مخصوصاً - البته نه انحصاری- در کشورهایی که جمعیت مسلمانان بیشتری دارند. این صنعت در سال 2012 به بیش از 1.6 تریلیون دلار دارایی رسیده است و انتظار می رود تا پایان این دهه به 6.1 تریلیون دلار برسد. این گسترش به اشکال مختلف در حال انجام است. نه تنها بانک های محلی در کشورهای اسلامی اصول بانکداری اسلامی را تصویب کرده اند بلکه بانک های بزرگ چند ملیتی نیز شبکه های اسلامی ایجاد کرده اند. امور مالی اسلامی فراتر از بانکهای تجاری گسترش یافته و اکنون شامل بانکهای سرمایه گذاری، شرکتهای بیمه و سرمایه گذاری (به عنوان مثال، مدیریت دارایی) و شرکتهای مالی (به عنوان مثال لیزینگ) می باشد. توسعه محصولات جدید مانند صكوك (اوراق قرضه اسلامی) نیز دامنه محصولات موجود را گسترش داده است.
جستجوی نسخه الکترونیکی
رزومه علمی مولف:
((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))
جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.
جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.
((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...
با افتخار اعلام میشود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانونیار با بهرهگیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقهمندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.
اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، میتوانید با سپردن مراحل آمادهسازی، اخذ مجوز، صفحهآرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشهها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانونیار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشهها و دستاوردهای علمیتان را ماندگار کنید.
همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا میشود.
کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانونیار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:
(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)
| (15:22) 1405/05/16 | 8 بازدید |