کتاب پیشگیری از بزه دیدگی معلولین در سیاست جنایی ایران، تألیف سارا الوانی - دکتر محبوبه کهزادی منتشر شد!

حقوق كيفري در پرتو داده‌هاي جرم شناسي، اغلب بر بزهكاري تمركز دارد. اين در حالي است كه در نظام عدالت جنايي كمتر به بزه ديده به عنوان يكي از كنشگران جرم كه آن را تحمل كرده است بها داده است. شاهد مدعا اين است كه تقريباً در همه پژوهش‌هاي پيرامون بزه ديده و بزه ديده‌شناسي به بي‌اعتنايي نسبت به بزه ديده و فراموش شدن او در طول تاريخ اشاره شده است. در اين راستا انديشمندان بزرگ حقوق كيفري به حدي در انديشه مبارزه با بزهكاري و پيشگيري از بزه‌ديدگي و تكرار آن و اصلاح و درمان وي و مباث مشابه غرق شده بودند كه به ندرت به نقش بزه ديده در ارتكاب جرم، اهميت حضور فعال وي در فرآيند دادرسي و صدور حكم و نيازها و مشكلات وي پس از تحمل خسارات ناشي از جرم پرداخته‌اند به طوري كه تا قبل از نيمه دوم قرن گذشته تنها عده‌ي بسيار كمي از نويسندگان به بزه ديده توجه داشته‌اند. از اين ميان مي‌توان به نويسندگاني چون (دن مانوئل دولار ديزابال اوريو) اشاره نمود كه در كتاب خويش «سخناني پيرامون مجازات‌ها» در سال 1872، جبران خسارت بزه ديده را نيز يكي از اهداف مجازات‌ها معرفي مي‌نمايد. در قرن نوزدهم، يك رخداد، بعنوان تحولي مهم در عرصه‌ي علوم جنايي، يعني به وجود آمدن جنبش ايتاليايي تحققي در مغفول ماندن هر چه بيشتر بزه ديده از ديدگان نظام عدالت كيفري، نقش قابل توجهي ايفا نمود. زاير زمينه تولد رشته‌اي را فراهم نمود كه «جرم شناسي» نام گرفت. از مظر اين علم جديد، گرانيگاه حقوق جزايي بايد مباشر جرم، يعني شخص «بزهكار» باشد و نهادهاي مختلف كيفري بر اين اساس تغيير يافته و متحول شوند. بدين سان عصر «مجرم مداري» در عرصه‌ي حقوق جزايي آغاز گرديد. البته نويسندگان مكتب مذكور به حمايت از بزه ديده گهگاه همت گماشته‌اند از جمله ايزيكوفري كه در كنگره‌هاي انسان‌شناسي جنايي حمايت از بزه ديده را ضروري مي‌دانست. ليكن توجه اين دسته از متفكران به بزه ديده امري جنايي و فرع بر توجه به بزهكار و بزه ديده مبارزه با وي و بزه ارتكابي و اصلاح و درمان مجرم و دفاع اجتماعي و پيشگيري از بزه ديدگي مي‌باشد.

البته اگرچه فراموش شدن بزه ديده موضوعي نيست كه فقط تحت تأثير جرم شناسي باشد اما به دليل تحولات عمده‌اي كه در حقوق جزايي رخ داد و در نتيجه تحت تأثير آموزه‌هاي جرم شناسي به سمت تمركز بر بزهكار كشانده شد، در برهه‌اي از زمان بعنوان يكي از موضوعات كيفري فراموش شده است. البته همانطور كه بيان شد به طور پراكنده، در مباحثي كه در قالب برخي كنگره‌ها و سمينارها حتي پيش از تولد جرم‌شناسي و يا در دوران تولد آن برگزار شده‌اند شركت كنندگان در قالب سخنراني‌ها و بيانيه‌ها از متروك شدن نقش و حق بزه ديده تا حد زيادي اظهار تأسف مي‌كنند، مثلاً در بيانيه‌ي پاياني كنگره‌ي بين‌المللي زندان كه در سال 1887 در استكلهم برگزار شده، به اين نكته كه دانش حقوق جديد به ويژه در امور كيفري به اندازه كافي به جبران خسارت بزه ديدگان توجه نمي‌كند اشاره و تأكيد شده است. در اين بيانيه آمده است: بخشي از درآمد زندانيان بايد صرف جبران خسارت بزه ديدگان شود.

ورود به قرن بيستم، آغاز تحولي اساسي در موقعيت و وضعيت بزه ديده است. اين تحول سبب بروز دور رويكرد متفاوت نسبت به وي شد. از اواسط سده بيستم ميلادي، به تدريج شرايط موجود قبل از عمل مجرمانه ميان بزهكار و بزه ديده‌ي مستقيم، بيش از پيش توجه توجه جرم شناسان را به خود جلب كرد و در فرضيه‌ها و مطالعات جرم شناختي، شخصيت بزه ديده و خصوصيات مختلف وي به ويژه تأثير او در تكوين جرم مورد توجه قرار گرفت بدين سان بزه ديده به عنوان عامل محرك يا عنصري از اوضاع و احوال مشرف به مجرم يا جزئي از وضعيت ماقبل (بزهكاري) (وضعيت پيش جنايي) محور مطالعات جرم شناختي واقع شد. به بيان ديگر بررسي عوامل بزه ديده‌زا و بزه ديدگي در كنار عوامل جرم‌زا، وارد مطالعات جرم‌شاسي شد و بدين‌سان رشته‌ي بزه ديده‌شناسي علمي (نخستين) بوجود آمد. از اين منظر كتاب آقاي هانس فون هانتيگ- بزهكار و قرباني (بزه ديده) و از نخستين منابع بزه ديد شناسي علت‌شاختي است.

شايان ذكر است، با وجود آنكه بنيامين مندلسون وكيل آمريكايي در سال 1937 براي نخستين بار به ارزيابي علمي بزه ديده پرداخت، ولي بنيان‌گذاري بزه ديده شناسي به عنوان يك رشته‌ي علمي خاص را به تلاش‌هاي هانتيگ آلماني نسبت مي‌دهند.

در چهارچوب، اين تفكر جرم شناختي از اواخر دهه 1950 پژوهش‌هاي زيادي كه موضوع آنها بررسي بزه ديده‌شناسانه بعضي جرائم در دورنماي ديناميك، يعني فرآيندگذار از انديشه به عمل مجرمانه بود در آمريكا انجام شد- در اين جهت يكي از پژوهشگران به نام «امير» در مطالعه در مورد تجاوز به عنف در فيلادلفيا (1967 و 1971) به طور ضمني اين انديشه را مطرح كرد كه در جرم تجاوز به عنف چه بسا خود بزه ديده در تحمل جرم و تجربه زيان‌ديدگي، به نوع مرتكب كوتاهي يا تحريك (تقصير) شده باشد و چون واژه‌ي تقصير متضمن مسئوليت است و وقتي صحبت از مسئوليت مي‌شود، بحث ضمانت اجراي مدني يا كيفري نيز مطرح مي‌گردد. ولي بزه ديده بابت اين تقصير مشمول ضمانت اجرا نمي‌شود، بلكه اين تقصير موجب مي‌گردد تا مجازات مرتكب تخفيف داده شود. بدين سان حمايت كيفري از چنين بزه ديده‌اي كمتر مي‌شود. اين موضوع بلافاصله با اعتراض فمينيست‌ها (طرفداران حقوق زن و برابري حقوق زنان و مردان) روبرو شد. فمينيست‌ها با اين ديدگاه اعتراض كردند و آن را مردگرايانه، مرد محور يا مذكر مدار تلقي كردند كه همواره زن را ريشه‌ي بسياري از جرائم از جمله تجاوز به عنف مي‌داند- حال آنكه زن بزه ديده‌ي تجاوز به عنف، به لحاظ تحمل آثار جسماني، رواني، عاطفي، معنوي اين جرم، مستحق حمايت ترميم و كمك است. به اين ترتيب بزه ديده‌شناسي كه ابتدا يك رويكرد علمي يا علت شناختي به بزه ديده به عنوان يكي كنشگران جرم داشت به تدريج جاي خود به جنبش حمايت از حقوق بزه ديدگان داد. بزه ديده شناسي حمايتي از رهگذر تخصصي كردن سازوكارهاي حمايتي و ترميمي خود بر حمايت خاص از گروه‌هاي بزه‌ديدگان (از جمله ناتوان و معلولين بزه ديده) تأكيد مي‌كند كه در اين پژوهش ضمن بيان و تعاريف مفهوم معلوليت و ناتواني و ناتوانان و معلولين بزه ديده و گستره ناتواني آنان- تدابير حمايتي- درماني- ترميمي خاص را در پرتو آموزه‌هاي جرم‌شناختي و در راستاي همنواسازي و توانبخشي ناتوانان بزه ديده تدارك ديده مي‌شود تبيين مي‌كند در اين ميان با تأملي بر وضعيت معلولين بزه ديده در نظام عدالت كيفري مباحثي از قبيل منع تبعيض در مقررات كيفري ناظر بر وضعيت ناتوان و معلولين بزه ديده تغيير وصف مجرمانه از منظر جامعه، عدم رؤيت‌پذيري و گزارش‌پذيري بره ديدگي معلولين و جرائم عليه اجراي عدالت بررسي مي‌شود، به همين منظور قوانين و مقررات داخلي ايران و چالش‌هايي كه قانونگذار از منظر جرم‌انگاري و وضع مقررات حمايتي براي معلولين بزه ديده با آنها روبه‌روست بررسي خواهند شد.

جستجوی نسخه الکترونیکی

رزومه علمی مولف:

((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))

جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.

جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.

((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

اطلاعیه مهم

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...

با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.

اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.

همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.

کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:

(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)

کتاب پیشگیری از بزه دیدگی معلولین در سیاست جنایی ایران، تألیف سارا الوانی - دکتر محبوبه کهزادی منتشر شد!

نظرات

+ افزودن نظر